8-11-2016

Pozytonowa tomografia emisyjna - obrazowanie XXI wieku

skaner petPozytonowa tomografia emisyjna PET to jedna z najnowocześniejszych technik obrazowania. Polega na znakowaniu i podaniu pacjentowi minimalnej ilości fizjologicznych molekuł, np. glukozy. Znakowane cząstki emitują pozytony - cząstki masą i właściwościami przypominające elektrony, ale o przeciwnym ładunku. Gdy pozytony napotykają na elektrony, dochodzi do anihilacji, czyli neutralizowaniu ładunku, a wydzielona wtedy energia jest rejestrowana przez detektory rozmieszczone wokół ciała pacjenta.

Istota badania PET

Badanie PET umożliwia zbadanie trzech głównych procesów metabolicznych w komórkach - przemian glukozy, syntezy białek oraz syntezy kwasów nukleinowych. Ich intensywność jest różna w chorobowo zmienionych tkankach. Znalazło to zastosowanie w detekcji nowotworów czy zmian neurologicznych. Ponad 80% badań PET wykonywanych jest w diagnostyce onkologicznej, 15% - neurologicznej, a 5% - w kardiologii.

Komórki nowotworowe cechuje zwiększony metabolizm glukozy i zwiększone zużycie tlenu, co z łatwością daje zauważyć się w badaniu PET. Z kolei w neurologii badanie PET doskonale sprawdza się w detekcji ognisk padaczkowych, które w czasie napadu cechuje zwiększony metabolizm, zaś w okresie międzynapadowym - zmniejszony.

Zastosowanie PET

Wskazaniem do wykonania badania PET jest:

  • identyfikacja wczesnych zmian nowotworowych, zwłaszcza płuc, głowy i szyi, przełyku, tarczycy, trzustki, piersi i czerniaka;
  • ocena zaawansowania choroby nowotworowej;
  • określenie zasięgu guza i planowania zabiegu operacyjnego;
  • monitorowanie leczenia;
  • podejrzenie choroby niedokrwiennej;
  • diagnostyka padaczki;
  • diagnostyka choroby Alzheimera.

 

Przeciwwskazaniem do badania PET jest ciąża i laktacja oraz w przypadku znakowania glukozy (poziom glukozy we krwi powyżej 200 mg/dl).

Przebieg badania PET

Dzień przed badaniem należy unikać alkoholu i diety wysokowęglowodanowej. Na 6 godzin przed badaniem należy zrezygnować z przyjmowania płynów i posiłków stałych. Po podaniu dożylnym znakowanego substratu, pacjent kładzie się na plecach, na ruchomym stole aparatury. Badanie trwa kilkanaście, kilkadziesiąt minut. Do końca dnia pacjent poddany badaniu powinien zachować dystans wobec dzieci i kobiet w ciąży oraz pić dużo płynów w celu wypłukania radioizotopu.

Pozytonowa tomografia emisyjna - wady i zalety

PET to bardzo dokładne badanie, umożliwiające bardzo wczesną diagnostykę nowotworów oraz precyzyjną kontrolę efektów leczenia. Daje możliwość różnicowania między nowotworami łagodnymi a złośliwymi. Umożliwia wykrycie wczesnych stadiów choroby Alzheimera i Parkinsona, a także padaczki lekoopornej.

Jest to badanie mało inwazyjne i bezpieczne, możliwe do wykonania u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, u których niemożliwe jest wykonanie badań obrazowych z kontrastem. Dzięki korekcji zjawiska pochłaniania i rozproszenia, jakość badania jest lepsza niż z zastosowaniem klasycznych metod radioizotopowych. Rozdzielczość sięga kilku mm.

W świetle tylu zalet badania PET trudno znaleźć wady; na pewno jest nią ograniczony zasięg badania oraz wysoka cena. Dla pacjenta wykonującego prywatnie badanie PET cena to ok. 4000 zł. W Polsce jest bardzo ograniczona ilość aparatów PET. Wśród miast, w których dostępne jest badanie PET, Poznań jako miasto akademickie wyróżnia się doskonale wyszkoloną kadrą medyczną.