07-09-2017

Bezobjawowy udar mózgu

starsze osobyDo typowych objawów udaru mózgu należą m.in. zaburzenia czucia po jednej stronie ciała, opadanie kącika ust, zaburzenia widzenia, mowy, zawroty głowy, nudności. Zdarza się jednak, że udar mózgu występuje bez jakichkolwiek objawów. Tzw. „nieme” udary mózgu często wykrywane są przypadkowo w badaniu rezonansem magnetycznym lub tomografią komputerową.

Pomimo braku objawów typowego udaru mózgu, u osób z „niemym” udarem mózgu występują często niewielkie zaburzenia neurologiczne, takie jak subtelne zaburzenia widzenia, ograniczenie wydolności fizycznej i sprawności chodzenia, ogólne osłabienie, obniżenie nastroju. Dotyczy to głównie osób starszych z nadciśnieniem tętniczym.

Bezobjawowe udary mózgu występują dosyć często, aż 5-krotnie częściej niż udary objawowe. Badania z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego wykazują, że wśród zdrowych osób powyżej 70. roku życia ponad 25% mogło przejść niemy udar. Wśród osób z zaawansowanym nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, przewlekłą niewydolnością nerek lub ciężką depresją częstość niemych udarów mózgu może wynosić nawet 50%.

Poza wiekiem i nadciśnieniem tętniczym do czynników ryzyka bezobjawowego udaru mózgu należą retinopatia nadciśnieniowa, występowanie chorób naczyniowych w rodzinie, cukrzyca, migotanie przedsionków, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, podwyższone stężenie homocysteiny w surowicy, nadmierne spożywanie alkoholu oraz palenie tytoniu. Większą częstość występowania niemych udarów mózgu zaobserwowano też u osób z zespołem bezdechu sennego oraz u osób z migrenowymi bólami głowy, zwłaszcza jeśli napadom towarzyszy aura i zdarzają się częściej niż raz w miesiącu. Ryzyko wystąpienia niemego udaru mózgu jest też większe u osób z zespołem metabolicznym (współwystępowanie otyłości typu brzusznego, insulinooporności, nadciśnienia tętniczego oraz dyslipidemii).

Chociaż bezobjawowy udar mózgu może wydawać się mało groźny, u osób, które go przeszły istnieje 2-4-krotnie wyższe ryzyko wystąpienia objawowego udaru mózgu, którego powikłania mogą być poważne. Obecność niemiego udaru mózgu zwiększa też ponad dwukrotnie ryzyko rozwoju zespołu otępiennego, w tym choroby Alzheimera. Bezobjawowe udary mózgu są też czynnikiem ryzyka łagodnych zaburzeń funkcji poznawczych. Jeśli udar zlokalizowany był we wzgórzu, pacjenci często wykazują gorsze wyniki w testach pamięciowych. Jeżeli miał miejsce poza wzgórzem, może wystąpić upośledzenie zdolności psychomotorycznych.

Źródło: Zagrajek M., Pokryszko-Dragan A., Gurański K. (2009). Klinicznie bezobjawowe („nieme”) udary mózgu, Udar mózgu, 11(1), 9-12